'Meten is weten', ook in de gezondheidszorg

Door Yoleen Van Camp op 5 maart 2016, over deze onderwerpen: Volksgezondheid

Het aloude motto 'meten is weten' kent nog veel te weinig zijn toepassing in de gezondheidszorg. Op heel wat opgevraagde gegevens moeten kabinet en ziekteverzekering systematisch het antwoord schuldig blijven, omdat ze de data niet laten registreren of bijhouden in een centraal register. Zo loopt de overheid miljarden aan besparingspotentieel mis, vindt N-VA-Kamerlid Yoleen Van Camp.

Hoeveel patiënten consulteren rechtstreeks een specialist in plaats van eerst langs de huisarts te passeren? Hoeveel patiënten lopen de deur bij verschillende zorgverleners plat en doen aan zogenaamde 'medical shopping'? Wat is de evolutie van het aantal diabetespatiënten in dit land? Hoeveel artsen zijn al overgeschakeld op elektronische dossiers? Hoeveel vrouwen laten preventief hun borsten verwijderen? Behalen en behouden mensen die een vermageringsoperatie ondergaan hun streefgewicht? Stuk voor stuk voorbeelden van vragen die een belangrijke rol spelen in de gezondheidszorg. Stuk voor stuk ook vragen waarop minister De Block (Open Vld) het antwoord schuldig moet blijven. Veelal worden de gegevens wel nauwkeurig bijgehouden door zorgverleners, maar faalt de overheid om ze gecentraliseerd te registreren, zodat ze uiteindelijk teloor gaan.

Hoe kan je debatten ten gronde voeren als je niet over alle feiten beschikt? Het gebrek aan gestructureerde dataverzameling maakt het onmogelijk om beleid te prioriteren, bij te sturen en tot de beste behandeling voor patiënten te komen. Bovendien staat het een enorm besparingspotentieel in de weg, dat op een 10% van het totale bedrag van volksgezondheid - een kleine 3 miljard euro - wordt geraamd door de OESO, gezondheidseconomen en denktanks zoals Itinera.

Precies het bedrag dat de topmannen van de socialistische mutualiteiten, Labille en Callewaert, deze week nog bestempelden als een 'mission impossible'. Niet dus. En besparingen op verspillingen zijn niet alleen goed nieuws voor de overheid, maar ook voor de patiënt zelf, die daardoor ook minder rechtstreeks zelf betaalt.

Scandinavië

Terwijl er gebakkeleid wordt over ICT-problemen en andere praktische beslommeringen, lopen we steeds verder achter op regio's zoals Scandinavië of onze noorderburen, die al jaren de voordelen van dataregistratie benutten.

Elke Zweedse inwoner heeft een unieke code en alle gegevens, zowel demografische als medische, belanden 'versleuteld' in een centrale database. Op die manier kan de Zweedse overheid perfect demografische onderzoekingen doen, trends in kaart brengen of geografisch gebonden problematieken vaststellen. En Nederland heeft met het Centraal Bureau voor Statistiek een mooi overzicht van belangrijke bevolkingsgegevens.

België mist de boot echter compleet, terwijl het al een belangrijk nadeel heeft door de versnipperde bevoegdheidsverdeling in het departement van volksgezondheid, door de zesde staatshervorming.

Gelukkig beginnen politici dit in te zien en wordt er volop ingezet op e-health. Om nog een versnelling hoger te schakelen, is het parlementair adviescomité Wetenschap net van start gegaan met hoorzittingen over de voordelen van 'big data', met name in de gezondheidszorg. Een Scandinavische wetenschapper komt volgende maand in het parlement toelichten welke voordelen we mislopen door zo weinig data te verzamelen en ze niet te centraliseren, waardoor het bundelen van gegevens - ook wel 'data mining' genoemd - onmogelijk wordt.

Startpunt

Ik koester de hoop dat dit een startpunt mag zijn voor de broodnodige mentaliteits- en beleidsveranderingen om meer data beter en gestructureerder bij te houden.

Iedereen die beweert dat besparingen in de gezondheidszorg onmogelijk zijn zonder de patiënt te raken of die stelt dat zijn zakken op het departement gezondheidszorg dichtgenaaid zijn, zou deze hoorzittingen moeten volgen. En leren hoe de overheid dankzij data mining beter kan bewaken of de bestede middelen tot de gewenste uitkomsten leiden. Op die manier gaapt er een miljardenbesparing, zonder de patiënt in de zakken te zitten, maar door integendeel net betere behandelingen uit te stippelen.

Yoleen Van Camp
Copyright © 2015 Concentra. Alle rechten voorbehouden

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is