Mondelinge vraag aan minister De Block: Australisch asielmodel en optreden tegen "misbruik procedures"

Door Yoleen Van Camp op 5 januari 2020, over deze onderwerpen: Asiel en migratie

Zoals uit de recente studie van de IOM blijkt, lieten opnieuw ruim duizend migranten vorig jaar het leven in een poging om via de zee Europa te bereiken. In Australië liggen die cijfers een pak lager aangezien daar wel efficiënt tegen illegale migratie wordt opgetreden. Zeker, Australië kan dat als natie beter op zichzelf aangezien het een eiland is. Bij ons moet zoiets aan de schengen-buitengrenzen verwezenlijkt worden

  1. Bent u het eens dat het afschermen van de EU buitengrenzen van Schengen minstens nodig is om een menswaardig asielmodel te stutten, ook vanuit het oogpunt van onze samenleving? Indien zo, wat heeft u al ondernomen om dit op het Europese toneel of op een andere manier te bepleiten?
    • De Nederlandse premier Rutte, een collega liberaal van u, verklaarde in de voorbije kerstperiode dat Schengen in gevaar komt als de controle aan de buitengrenzen niet verbetert. Ben u het daar mee eens?
  2. U zei dat u zou optreden tegen asielzoekers die de procedures misbruiken doordat ze hier opnieuw asiel aanvragen, of doorreisden. Ze zouden van u geen opvang meer krijgen maar wel nog terugstuur-hulp, wat een flinke som betreft. Eerder vroeg ik u of u personen die al een REAB premie, die duizenden euro's kan bedragen, kregen uitgesloten zijn en u zei dit niet bij te houden.
    • Als u niet eens weet wie al een REAB premie kreeg, hoe zou u dan weten of het gaat om migranten die al asiel aanvroegen?
    • Als u dat wel weet, waarom paste u dat dan al niet lang toe?

Minister Maggie De Block: Mijnheer de voorzitter, mevrouw Van Camp, ik blijf de obsessie voor het Australische model als oplossing voor de Europese Unie een beetje bizar vinden. Men moet immers maar gewoon naar een wereldbol kijken om meteen het verschil te zien.

Ook de migratiecijfers zijn totaal niet te vergelijken. In Australië gaat het hoogstens om enkele duizenden bootvluchtingen per jaar en dit over relatief beperkte periodes in de afgelopen dertig jaar. Het spreekt voor zich dat deze problematiek niet te vergelijken valt met de continue en veel grotere migratiestromen in de Europese Unie. Het is geografisch gezien immers veel gemakkelijker om hier binnen te geraken.

Men zou het dan ook kunnen vergelijken met een situatie waarbij Australië als continent, in zijn zoektocht naar oplossingen voor de bestrijding van de bosbranden, de brandpreventie op de Kalmthoutse Heide zou kopiëren.

Ik denk dat dit een goede vergelijking is om aan te tonen hoe bizar dat is. Het zijn problemen van een zeer verschillende grootteorde, die een andere aanpak vereisen.

Ik ben het ermee eens dat het optimaliseren van de controle en bewaking van onze Europese buitengrenzen een absolute prioriteit moet zijn bij de verdere ontwikkeling van het Europees migratiebeleid. Het is niet de eerste keer dat ik dat zeg.

De jongste jaren zijn ook al heel wat maatregelen genomen op Europees vlak, zoals de herziening van het mandaat van de Europese grens- en kustwacht of de versterking van de controle op in- en uitreizen via het nieuwe Europese IT-systeem.

België heeft de invoering van deze maatregelen steeds gesteund en zal zijn bijdrage leveren bij de implementatie en uitvoering ervan. In die zin ben ik het ook volledig eens met de Nederlandse premier Rutte. De Schengenruimte, en dus het afschaffen van de Europese binnengrenzen, kan enkel voortbestaan bij de gratie van een sterk gemeenschappelijk buitengrenzenbeleid. Dat is immers het fundament van de Schengen­akkoorden. Op de jongste bijeenkomst heb ik het gezegd: "Without Dublin, there is no Schengen."

Mijn Nederlandse collega's zijn het ook met mij eens dat sterke buitengrenzen op zich een noodzakelijke maar geen voldoende voorwaarde zijn voor een goedwerkend Schengen. Europa is geen eiland en de geografische, politieke en juridische realiteit maakt dat we, enerzijds, verder moeten kijken dan de buitengrenzen en ook partnerschappen moeten aangaan met derde landen om migratie te beheren en de grondoorzaken van migratie aan te pakken. Anderzijds moeten we ook een robuust intern migratie- en asielsysteem hebben, gebaseerd op de principes van verantwoordelijkheid en solidariteit, waarbij elke lidstaat zijn verplichtingen nakomt en een billijk deel van de lasten draagt.

Onze internationale en humanitaire verplichtingen maken immers dat we in Europa, hoe sterk onze buitengrenzen ook zijn, steeds bescherming zullen moeten bieden aan zij die daarop recht hebben. Het is dus duidelijk dat het huidig systeem, met een onredelijke belasting van enkele lidstaten, misbruik van procedures en aanhoudende secundaire bewegingen binnen de Schengen­ruimte, niet efficiënt en ook niet fair is. Samen met onder meer mijn Nederlandse collega's heb ik er dan ook meer dan eens voor gepleit dat ook een fundamentele herziening van ons asielsysteem noodzakelijk is ter vrijwaring van Schengen. Ik zal dat blijven doen.

Ten slotte weet ik niet waar u de bewering haalt dat we niet weten wie de REAB-premie kreeg. Vroeger zeiden we dat we niet bijhouden wie op het laatste moment toch afziet van de vrijwillige terugkeer, maar dat is iets anders, want die mensen krijgen die premie niet. Daarom staat uw vraag op los zand. U haalt een aantal zaken door elkaar.

Er wordt wel degelijk bijgehouden wie een REAB-premie ontvangt. Om misbruik te voorkomen, kunnen migranten binnen een periode van vijf jaar echter maar één keer gebruikmaken van ondersteuning via het programma van vrijwillige terugkeer. Daartoe heeft Fedasil in samenwerking met de Internationale Organisatie voor Migratie een database aangelegd van alle personen die terugkeren. De terugkeer moet ook effectief plaatsvinden om de REAB-premie te verkrijgen.

De asieldatabanken zijn dan weer iets anders. In de asieldatabanken staat de erkenning of een procedure in een andere lidstaat geregistreerd, wat blijkt uit EURODAC. De Dienst Vreem­delingen­zaken stelt dat vast op het ogenblik dat het verzoek om internationale bescherming wordt ingediend. De terugkeersteun voor verzoekers die erkend zijn in een andere lidstaat, betreft enkel het vervoer naar die lidstaat en geen enkele andere ondersteuning.

U haalt dus twee zaken door elkaar of u geeft een andere interpretatie aan de verkregen informatie. Wij weten wel degelijk wie een REAB-premie heeft ontvangen. Mensen die toch pogen een carrousel op te zetten, hebben daar geen enkel belang bij, aangezien zij de premie toch maar één keer kunnen krijgen.

 

Yoleen Van Camp (N-VA): Mevrouw de minister, u vraagt waar ik die informatie haal. Welnu, ik haal de informatie uit cijfers van uw kabinet. Terwijl u antwoordde, heb ik het opnieuw even opgezocht. U zegt daarover: "Er bestaat geen opsporings­systeem om personen te detecteren die zich terug in België zouden bevinden en die in de voorbije jaren het REAB-programma zouden hebben gebruikt." Daar komt de informatie vandaan en het is dan ook logisch dat ik mij daarop baseer.

Als u niet weet of betrokkenen al een REAB-premie hebben verkregen of als u daarover geen cijfers kunt verschaffen…

 

Minister Maggie De Block: Mevrouw Van Camp, wij weten wel wie er een REAB-premie heeft gekregen. Personen die echter een premie hebben aangevraagd, maar niet hebben gekregen, zijn mogelijk vrijwillig teruggekeerd of hebben de premie op het laatste moment geweigerd. We hebben uiteraard geen namen van personen die de premie op het laatste moment weigeren. Wij houden alleen de namen bij van degenen die de premie wel degelijk hebben gekregen.

 

Yoleen Van Camp (N-VA): Mevrouw de minister, mijn vraag gaat er net over of u al dan niet kunt uitsluiten dat personen die een REAB-premie hebben gekregen, toch terugkomen. Dat staat los van het gegeven of die personen opnieuw een REAB-premie kunnen verkrijgen. Die personen krijgen mogelijk namelijk wel gewoon opvang of andere zaken. In dat verband antwoordt u dat u in dat verband geen registratiesysteem hebt.

Ik wil mijn mondelinge vraag gerust nogmaals indienen, zodat u in een volgende commissie­vergadering opnieuw een antwoord kunt geven.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is