Mondelinge vraag aan minister De Block: Lagere kost geneesmiddelen

Door Yoleen Van Camp op 29 november 2016, over deze onderwerpen: Volksgezondheid

Mevrouw de minister, met de broodnodige besparingen in de gezondheidszorg - om het systeem dat we vandaag hebben betaalbaar te houden voor ons allemaal - wordt de nadruk wel heel erg gelegd op een paar geneesmiddelen waarvan de prijs zou stijgen, zoals antibiotica. Terwijl we weten dat vandaag, door het overgebruik, al mensen sterven aan banale infecties en alle voorgaande sensibiliseringscampagnes niet de gewenste vruchten afwerpen. We hebben geen alternatief meer. Ondertussen nam u van bij het begin van de legislatuur maatregelen om de factuur voor de patiënt te verlagen, zoals de patent cliff en het goedkoopst voorschrijven. Daardoor zijn heel wat geneesmiddelen goedkoper geworden, veelal geneesmiddelen die courant gebruikt worden, tegenover bijvoorbeeld antibiotica dat maar in uitzonderlijke gevallen gebruikt zou moeten worden, in weloverwogen gevallen.

  1. Zijn er naast het goedkoopst voorschrijven en de patent cliff nog maatregelen genomen waardoor de factuur voor de patiënt verlaagt, bijvoorbeeld ook de verplichte sociale derde betaler, aanpakken van verspilling (zoals CT's), ...?
  2. Kunt u voor de maatregelen die betrekking hebben op geneesmiddelen (zoals de patent cliff, goedkoopst voorschrijven, ...), ... aangeven op welke geneesmiddelen precies deze maatregelen betrekking hebben en om welke prijsdalingen het gaat?
  3. Heeft u simulaties of kan u uit de voorschrift/verkoopcijfers opmaken wat het totaaleffect is op de factuur van de patiënt, met de vele minnen die er zijn dankzij de patent cliff, dankzij het goedkoopst voorschrijven, ..., met ook de weinige plusjes ter bescherming van de patiënt meegerekend, zoals de antibiotica?
    • Aangezien er sociale correcties gelden, kunt u ook aangeven wat het verschil in effect is voor patiënten met verhoogde tegemoetkoming en zonder?Dank voor uw antwoord

Minister De Block: Voor een gedetailleerd overzicht van de door de regering besliste besparingsmaatregelen verwijs ik naar de nota van de regering met betrekking tot de gezondheidszorgbegroting 2017.

Het is zeker niet de bedoeling om de factuur van deze besparingsmaatregelen af te wentelen op de patiënten. De genomen maatregelen streven naar een efficiënter geneesmiddelengebruik gebaseerd op evidence based medicine (EBM) en de eventuele bijkomende kosten voor de patiënt worden maximaal opgevangen door het systeem van de maximumfactuur.

Ik kan u de lijst van geneesmiddelen die goedkoper zijn geworden dankzij de patent cliff bezorgen (in bijlage bij dit antwoord). Elke maand worden daar diverse geneesmiddelen aan toegevoegd. Ten gevolge van de maatregelen genomen op geneesmiddelen in 2015, 2016 en 2017 daalt de patiëntenfactuur met 28,8 miljoen euro. Van 2014 tot eind 2016 zijn de prijzen van de geneesmiddelen in ons land gedaald met 2,2 %, zo blijkt uit cijfers van de FOD Economie.

Voor wat betreft de protonpompinhibitoren, worden de verpakkingsgrootten afgestemd op de EBM-richtlijnen vanwege de Commissie Tegemoetkoming Geneesmiddelen, die gebaseerd zijn op de bijsluiters van deze geneesmiddelen. Chronische behandelingen blijven terugbetaald, aan lage doses in de grootste verpakkingen (meer dan 56 tabletten), aan hoge doses in verpakkingen van maximum 56 tabletten. Een langer gebruik van deze middelen in hoogste dosis is niet in overeenstemming met de EBM-richtlijnen van de CTG, tenzij voor lansoprazole.

Voor de antibiotica geldt reeds vandaag dat de apotheker het goedkoopste alternatief moet afleveren, zelfs indien de arts een geneesmiddel op merknaam heeft voorgeschreven.

Voor wat betreft de nasale corticoïden: een rhinitis kan worden behandeld met een vaatvernauwend en dus ontzwellend middel (nasaal decongestivum) dat vrij te koop is of met een middel dat de ontsteking aanpakt, zijnde een nasaal corticosteroïde waarvoor een voorschrift nodig is. De vaatvernauwende middelen tasten de slijmvliezen aan en er ontstaat afhankelijkheid bij langdurig gebruik dat ook leidt tot “chemische” rhinitis of verstopte neus veroorzaakt door het product.

Een studie door de universiteiten van Gent en Luik bij 181 apotheken en 2277 patiënten toont aan dat 49% van de mensen die een nasaal decongestivum gebruiken, overgebruikers zijn (langer dan 5 à 10 dagen aan een stuk).

Nasale corticosteroïden zijn doeltreffender en minder schadelijk. Het doel van de maatregel op de nasale corticoïden is overconsumptie van nasale decongestiva of vaatvernauwende neussprays te verminderen door overschakeling naar gebruik van nasale corticosteroïden. Daarom zullen vanaf 1 april diverse nasale corticoïden vrij van voorschrift verkrijgbaar zijn. Voor de patiënten die deze middelen chronisch gebruiken, zal op 1 april het remgeld verhogen. Tegelijkertijd zal ongetwijfeld de markt spelen en zullen prijzen dalen.

De middelen die vrijkomen dankzij deze EBM-maatregelen die als doel hebben de volksgezondheid te verbeteren, worden ingezet voor de financiering van innovatieve middelen zoals deze voor de genezing van hepatitis C of immunotherapie in oncologie.

Daarnaast zijn er ook maatregelen die door middel van een sensibiliserings- of feedbackcampagne het voorschrijfgedrag proberen bij te sturen (bv de maatregel “goedkoop voorschrijven”). Het uiteindelijk effect op de patiëntenfactuur kan uiteraard pas binnen enkele maanden geanalyseerd worden en is bovendien ook afhankelijk van de vrijwillige prijsdalingen die voorgesteld zullen worden door de concurrerende farmaceutische bedrijven. Zolang de procedure loopt, kan ik u spijtig genoeg geen verdere informatie verschaffen over de tijdslijn noch over de inhoud.

Ten slotte wens ik te verwijzen naar het actieplan handhaving in de gezondheidszorg 2016 – 2017 dat op mijn vraag door het RIZIV en de betrokken partners in gezondheidszorg werd opgesteld. De Algemene Raad van het RIZIV keurde dit plan goed op 18 juli 2016.

Het actieplan bevat 15 structurele maatregelen inzake handhaving, 10 maatregelen in het kader van de fraudebestrijding en 9 maatregelen ter bevordering van de doelmatigheid van de gezondheidszorg.

Zoals door u aangehaald zijn in dit plan een aantal maatregelen voorzien die bijdragen tot het beheersen van de uitgaven in de gezondheidszorg, zo ook voor de patiënt:

  • het rationeel gebruik van antibiotica: het opstellen van een actieplan dat uitgewerkt wordt in samenspraak met BAPCOC (Belgian Antibiotic Policy Coordination committee)
  • de aanpak van de problematiek van polymedicatie bij ouderen,
  • de aanpak van het oneigenlijk gebruik van medische beeldvorming, waar in samenwerking met BELMIP (Belgian Medical Imaging Platform) een actieplan wordt uitgewerkt.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is